8 Mart 2009 Pazar

Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği Genel Tebliği (Sayı: 2)

Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği Genel Tebliği (Sayı: 2) 7 mart 2009 tarihinde yayınlandı.




7 Mart 2009 CUMARTESİ
Resmî Gazete
Sayı : 27162
TEBLİĞ
Maliye Bakanlığından:
—  Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği Genel Tebliği (Sayı: 2)
             I- Giriş
             (1) Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 244 üncü maddesinin 6 ncı fıkrasında; “Bütçeleştirilmiş borçlar hesabına kaydı gereken tutarların sonuçlarının raporlanması, ödeneğinin temin edilmesi, ödenmesi ve ilgili diğer hususlara ilişkin esas, usul ve süreler Bakanlıkça belirlenir.” hükmüne yer verilmiştir.
             (2) Bakanlığımıza verilen bu yetkiye istinaden genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerince uygulanmak üzere bütçeleştirilmiş borçlar hesabına ilişkin esas, usul ve süreler aşağıda belirtilmiştir.



7 Mart 2009 Cumartesi

Yerel seçimler öncesi yerel yönetimlerin mali durumu

Önemi bugünlerde daha iyi anlaşılabilecek bir bilgi notu 14 Ocak 2009'da Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı (TEPAV) tarafından yayınlandı. Maliye alanındaki başarılı çalışmalarından tanıdığımız Doç. Dr. Hakan Yılmaz tarafından hazırlanan bu not, esas olarak yerel yönetimlerin mali performansında son yıllarda gözlenen bozulmaya dikkat çekiyor.


Bu belki de genel algı veya dışarıdan yapılan gözlemler açısından şaşırtıcı bir gelişme değil, ancak değerlendirmenin esas farkı, somut verilere dayanmasından geliyor. Bunun için de, bu verilerin yayınlanmasını mümkün kılan 5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu'nu 2001 krizinin hemen sonrasında çıkaranlara teşekkür etmek gerekiyor.
Yerel yönetimlerin açığı
Yerel yönetimlerin mali büyüklükleri 2006 yılı verilerinden başlayarak Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğü tarafından üçer aylık dönemler itibarıyla düzenli olarak yayınlanmaya başlanmıştır. Eldeki son veri Eylül 2008 sonu itibarı ile durumu yansıtmaktadır. Buradan, yerel yönetimlerin de, Merkezi Yönetim veya daha geniş kapsamlı Konsolide Kamu Sektöründe son dönemde olduğu gibi, giderek artan bir oranda bütçe açığı ve diğer grupların aksine sürekli olarak faiz dışı açık verdikleri izlenmektedir. GSYH'ya oranla bütçe açığı 2006 yılı sonundaki yüzde 0,2 değerinden yüzde 1'e, faiz dışı açık ise yüzde 0,1'den yüzde 0,5'e yükselmiştir. Ayrıca, bu tablonun yılın son çeyreğinde ve 2009'un ilk çeyreğinde daha da bozulacağını söylemek çok da yersiz görünmemektedir.
Hatırlanacağı gibi, Temmuz 2008'de TBMM'de kabul edilen bir düzenleme ile belediyelere ve il özel idarelerine genel bütçe vergi gelirleri tahsilatı toplamı üzerinden aktarılan pay artırılmış ve buradan harcamalar için yaklaşık 3.5 milyar TL'lik bir finansman yaratılmıştı. Bu düzenlemenin Uluslararası Para fonu (IMF) ile görüşmelerde niye bu kadar sorun yarattığını anlamak bu tabloyu gördükten sonra daha kolaylaşmaktadır.
Bütçe trendinde bozulma
Buna karşılık, 2009 bütçesinde ise belediyelere devredilen personelin ücretlerinin üçte birinin il özel idareleri tarafından ödenmesi yönündeki düzenleme ile 500 milyon TL'lik bir tasarruf öngörülmüştü. Bu dönemde gelen diğer haberlerde ise, IMF'nin belediyelere aktarılan vergi payında 1.2 milyar TL'lik kesinti talep ettiği ve bunun yerel seçim sonrasına bırakıldığı belirtiliyordu. Tüm bunların yerel yönetimlerdeki mali performansa nasıl yansıdığını bir miktar gecikmeli de olsa bu verilerden izlemeyi umuyoruz. Daha önce de değindiğimiz gibi, bütçe trendlerinde özellikle Eylül 2008'den itibaren belirgin bozulma görülmüştür. Faiz dışı fazlanın GSYH'ya oranında eylül-ocak döneminde görülen 2.1 puanlık azalışın, 0.9 puanı gelirlerdeki düşüşten, 1.2 puanı ise faiz dışı harcamalardaki artıştan kaynaklanmıştır. Ne yazık ki, benzer bir kötüleşmenin yerel yönetimlerde görülmemesi için somut bir gerekçe bulamamaktayız. Öte yandan, bugün itibarı ile performansın dışında da dikkate değer bazı eğilimler bulunmaktadır ve bunlara rapordan aldığımız değerlendirmelere de yer vererek değinmek istiyoruz.
Alternatif bütçe oluştu
Bizce, yerel yönetimlerin toplam harcamalarının yüzde 30'unu temsil eden mal ve hizmet alımları (sağlık hariç) kaleminin, 2008 yılı ilk dokuz ayı sonunda merkezi yönetim bütçesinde (MYB) görülen benzer harcamalara çok yakın gerçekleşmesi, önceki iki yılda bu oranın yüzde 70 civarında olduğu ve yerel yönetimler harcamalarının MYB'deki harcamaların ancak beşte birine ulaştığı dikkate alındığında, çok carpıcıdır. Sermaye giderlerinde (eski adıyla yatırım harcamaları) ise yerel yönetimlerin harcaması MYB'de görülen harcamayı aşmıştır, ancak bu durum önceki yıllarda da gözlendiğinden bir eğilim değişikliğine işaret etmemektedir. Bu gelişmelerin, raporda nasıl yorumlandığını aktararak bitirmek istiyoruz; "Bu rakamların anlamı aslında merkezi bütçeden aktarılan kaynakların yarattığı mali kapasite ile birlikte yerel yönetimlerin kamu harcaması açısından ikinci bir alternatif bütçe haline gelmesidir. Başka bir ifadeyle, kamu kaynakları adalet, güvenlik, savunma, eğitim, sağlık, çevre gibi merkezi bütçe tarafından yürütülen hizmetlerden yerel yönetimlere kaydırılmıştır. (...) Diğer yandan yerel yönetimlerin mali yerelleşme anlamında kendi kaynakları yerine merkezi yönetim bütçesi kaynaklarını kullanmaları hem merkezle yerel arasında rol ve sorumlulukların paylaşımı hem de kamu hizmetlerinin önceliklendirilmesi açısından iyi tartışılması gereken bir nokta olarak görülmelidir. Ayrıca yerelin kaynak yönünden merkeze daha bağımlı hale gelmesi orta vadede yerelleşme açısından bir geriye adım olarak da değerlendirilebilir."
20.02.2009 Haluk Bürümcekçi referans gazetesi 'den alınmıştır

Futbolun yönetimini, tamamen kendi aktörlerine bırakıyoruz

Devlet Bakanı Murat Başesgioğlu, futbolun aktörlerinin kendi hak ve hukuklarına sahip çıkmaları gerektiğini belirterek, ''Biz, artık siyaset olarak, Meclis olarak bu işten elimizi, ayağımızı çektik. Futbolun yönetimini, tamamen futbolun kendi aktörlerine bırakmış durumdayız'' dedi.


'Futbolun yönetimini, tamamen kendi aktörlerine bırakıyoruz'

Başesgioğlu, yaptığı konuşmada, Türkiye'de bugüne kadar futbolu düzenleyici kuralların çerçevesinin yasayla çizildiğini, ancak dünyadaki uygulamalarda futbol yönetiminin ana statüye bırakıldığını belirtti. Murat Başesgioğlu, ''Bizim gibi futbol yönetimini yasa ile yapan, bizden başka bir ülke ya vardır ya da yoktur. Bizim de geldiğimiz nokta, diğer federasyonlara benzer şekilde futbol yönetimini, futbolun kendi dinamiklerine bırakmak ve ana statüsüyle yönetilmesine imkan sağlamaktır'' diye konuştu.

Başesgioğlu, TFF'nin ''özel hukuk tüzel kişiliğine'' sahip olduğunu, ancak bu konunun hukuk dünyasında tartışıldığını ifade ederek, şunları kaydetti:

''Bundan sonra, bu kanunla hukuk dünyasında vücut bulmasını istediğimiz tüzel kişilik, özel hukuk tüzel kişiliğidir. Artık bir idari vesayetten bahsetmek söz konusu değildir. Geçen dönem yapmış olduğumuz yasayla spordan sorumlu Devlet Bakanının, federasyon üzerindeki denetim ve gözetim yetkisini kaldırdık... Burada, 'Bu kadar parayı yöneten bir kuruluşun kamu denetimi açısından yoksun bırakılması doğru mudur' diye çok haklı bir soru sorulabilir.

Federasyonun yönettiği bütçe önemli bir meblağlaya ulaşmaktadır. Bu konuda artık tamamen inisiyatif, dikkatler, Futbol Federasyonu Genel Kuruluna düşmektedir. Futbolun aktörleri, kendi haklarına, kendi hukuklarına sahip çıkacaklar. Denetimi, gayet iyi yapacaklar. Biz artık siyaset olarak, Meclis olarak bu işten elimizi, ayağımızı çektik. Bunun yönetimini, tamamen futbolun kendi aktörlerine bırakmış durumdayız. Bunu söylerken, referans verdiğimiz kanunlar var. Bu kanunda hüküm bulunmayan hallerde, Dernekler Kanunu, Medeni Kanun, ayrıca Ceza Kanununun herkesi kapsayıcı hükümlerinin uygulanması lazım. Federasyonda herhangi bir ceza yaptırımı gerekiyorsa, bu ceza hukukunun kapsamı içindedir. Dernekler Kanunu ile Medeni Kanununun, hukuk tüzel kişilerine ilişkin hükümleri, futbol federasyonu için de uygulanabilir.''

-''KISKANÇLIK İÇİNDE DEĞİLİZ''-

Futbol yönetimini ana statüye bıraktıklarını, bundan sonra kural koyma ve uygulamaların futbol federasyonu tarafından yapılacağını belirten Başesioğlu, şöyle devam etti:

''Bir kıskançlık içinde değiliz, futbol federasyonu bizim denetimimizden çıktı diye. Asla. Yeter ki kendi dinamikleri, ayakları üzerinde durabilsin, hukuki bir itilaf çıkmasın. Yarın, 'Bu yasayı çıkarttınız ama hala futbol içinden çıkılmaz halde' diye hepimize soru sorulmasın. Bugün, futbol dışında branşlarda, 55'e yakın federasyon özerk. Ama hala, 'Özerklikten vazgeçsek mi?' diye çok şiddetli tartışma var. 'Bunu, özerkliğe bıraktınız. Olimpiyatlarda başarılı olamıyoruz. Mutlaka kamunun denetimi gereklidir' diyorlar. Hayır... Biz, özerklik yolundan dönmeyeceğiz. Onların gerçek sportif başarılarını destekleyeceğiz. İnşallah futbolda böyle bir şey olmaz. 1989'dan bu yana futbolun özerkleşme hikayesi devam ediyor. İçtihatları gelişti, belli referans noktaları oluştu. Bu işin sahibi futbol ailesidir, futbol federasyonu genel kuruludur. Onlar, sağlıklı ve titiz şekilde meseleye sahip çıkarlarsa, futbolun yönetiminde sorun çıkmaz.''

-İDARİ İZİN TARTIŞMASI-

Komisyonda, devlet memuru hakem, gözlemci ve TFF kurul üyelerinin; çalıştıkları kurumların bir işlem yapmaksızın görevleri süresince idari izinli sayılması tartışma konusu oldu.

AK Parti İstanbul Milletvekili Necat Birinci, düzenlemenin kamu kurumlarında gevşekliğe yol açacağını ileri sürerek, ''Böyle bir serbestlik kamu düzeninin ahengini bozar'' dedi.

AK Parti'li Yerlikaya da 20 senelik spor yaşantısının 15 yılında kamu görevi yaptığını söyledi. Hakem, gözlemci ve sporcuların genellikle Türk Silahlı Kuvvetleri, Emniyet Teşkilatı ve Milli Eğitim Bakanlığında görev yaptığını anlatan Yerlikaya, sporla alakası olmayan ve sporcuyu sevmeyen yöneticilerin, izin verme konusunda sorun çıkarttığını bildirdi. Bir dönem görev aldığı kamu kurumunun müdürünün kendisine ''Spor faaliyeti, kamp, milli dava tanımam'' diyerek izin vermediğini ifade eden Yerlikaya, bu tür bir düzenlemeye ihtiyaç duyulduğunu söyledi.

AK Parti Antalya Milletvekili Abdurrahman Arıcı da özellikle Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgesinde kamu görevlilerinin izin almada zorluk yaşadığına dikkati çekerek, bir görevle ilgili Gümüşhane Emniyet Müdürünü bizzat aramak zorunda kaldığını anlattı.

Bunun üzerine Devlet Bakanı Murat Başesgioğlu, sorunun, TFF ile ilgili bakanlıklar arasında yapılacak bir protokol ile çözülebileceğini kaydetti.

zaman gazetesi'nden alınmıştır
19 Şubat 2009, Perşembe

4 Mart 2009 Çarşamba

MHP’den kamu izleme kurulu

MHP, yerel seçimler öncesinde, kamu görevlilerinin tarafsız, adil ve mevzuata uygun davranıp davranmadığını izlemek amacıyla milletvekillerinin yer aldığı "Kamu Görevlilerini Gözleme ve İzleme Kurulu" oluşturdu.


MHP Grup Başkanvekili Oktay Vural, konuya ilişkin TBMM’de düzenlediği basın toplantısında, ilgili kanunda kamu görevlilerinin seçim öncesinde, seçim sırasında ve seçim sonrasında yapmaları gereken iş ve işlemlerle, uymaları gereken hususların açıkça belirtildiğine dikkati çekti.

Vural, MHP olarak seçim sürecinde, her düzeyde kamu görevlilerinin tarafsız, adil, hakkaniyetli ve mevzuata uygun davranıp davranmadığını, partizanlık yapıp yapmadığını takip etmek üzere milletvekillerinden oluşan "Kamu Faaliyetlerini Gözleme ve İzleme Kurulu" kurduklarını bildirdi.

Vural, kurulda, Ankara Milletvekili Bekir Aksoy, Mersin Milletvekili Behiç Çelik ve Ordu Milletvekili Rıdvan Yalçın’ın görev alacağını söyledi.

20 Şubat 2009
Hürriye gazetesi

Akademisyenlere zorunlu hizmet

Yüksek Öğretim Kurulu, Dokuz Eylül Üniversitesi’nden 18, Ege Üniversitesi’nden 24 öğretim üyesinin, ihtiyaç duyulan tıp fakültelerinde bir yıl süreyle çalıştırılmasına karar verdi


Yüksek Öğretim Kurulu (YÖK), yurt genelindeki üniversitelerden 13'nde bazı tıp dallarında ortaya çıkan öğretim üyesi açığını gidermek için geçici görevlendirme ile Ege ve Dokuz Eylül üniversitelerinin tıp fakültelerinden akademik personel istedi.
Kurul, bir yıllık görevlendirme için Dokuz Eylül Üniversitesi'nin 11 tıp dalındaki öğretim üyelerinden 18'ini, Ege Üniversitesi'nin 19 tıp dalındaki öğretim üyelerinden de 24'ünü en az 1 yıllığına talep etti.

SIKINTI DOĞDU
DEÜ'de Tıbbi Genetik Anabilim Dalı'nda 7 öğretim görevlisi bulunurken YÖK'ün bunlardan 5'ini geçici görevlendirme için talep etmesi, akademisyen doktor azalmasına yol açacağı gerekçesiyle endişe yarattı. DEÜ Tıp Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Hakan Abacıoğlu kararı incelediklerini ve çözüm bulmaya çalıştıklarını belirtirken, DEÜ Rektörü Prof. Dr. Mehmet Füzün, "Gönderilen listelerde bazı ana bilim dallarında bizi ciddi sıkıntıya sokacak öğretim üyesi istemi var. Bunun düzeltilmesi için YÖK Başkanı ile görüşeceğim. Tıbbi Genetik Anabilim Dalı'nda zaten 7 öğretim görevlimiz bulunuyor. Bunlardan 5'ini göndermemiz demek, kliniğin sıkıntıya girmesi anlamına gelir" dedi. Prof. Dr. Mehmet Füzün, "Tıbbi Genetik Anabilim Dalı'nda olduğu gibi Patoloji Anabilim Dalı için de sıkıntıya neden olacak bir talep bulunuyor. Temennimiz bu kararın iptalinden yana ama alınan kararın değiştirileceğini sanmıyorum. Ancak, bizim gibi üniversiteleri sıkıntıya sokmayacak şekilde düzenlemelere gidilebilir" dedi.
Yapılan isteklerin bazı anabilim dallarını sıkıntıya sokacağını kaydeden DEÜ Tıp Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Hakan Abacıoğlu, "Konuyu inceleme aşamasındayız. İlgili bütün kurullarımızla incelemeler yapıp sorunun çözümüne yönelik somut öneri geliştirmeye çalışıyoruz. Karar mevcut şekilde uygulanırsa, bu durum, bazı anabilim dallarımızın resmen kapanması anlamına gelir" diye konuştu.

ÖZGE İPEKÇİOĞULLARI Yeni asır gazetesi

Devlette iç denetim uygulaması

Kamu İç Denetçileri Derneği (KİDDER) Genel Başkanı Cüneyt Güler, iç denetimin kamu mali sistemindeki rolünün ekonomide yaşanan sorunlarla birlikte çok daha önemli hale geldiğini bildirdi.

Güler, yaptığı açıklamada, Kamu Mali Yönetimi Kontrol Kanunu ile geleneksel denetim ve teftiş sisteminin terk edildiğini, kamunun Sayıştay tarafından dış, iç denetçiler tarafından da iç denetime alınmasının öngörüldüğünü belirtti.Getirilen modelin başarılı olması halinde, kamu yönetimindeki bir çok sorunun çözüleceğini, kamuda kaynak kullanımlarındaki etkinsizliklerin, israf ve yolsuzlukların azalacağını kaydeden Güler, Bu şekilde kamu idarelerinde şeffaflığın ve hesap verebilirliğin öne çıkacağını ve idarelerimizin daha iyi ve daha kaliteli yönetileceğini düşünüyoruz. Toplumumuzun isteği de bu değil mi?” dedi.

Kamuda iç denetimin ilk uygulama yılı olan 2008'de, bir çok kamu idaresinde başarılı iç denetim çalışmasında bulunulduğunu kaydeden Güler, açıklamasında şu görüşlere yer verdi:“Bir idarede ortaya konan iç denetim uygulamalarının başarısı ve kalitesinin, hem üst yöneticinin desteği, hem de iç denetçilerin gayret ve yetkinliğiyle yakından ilgili olduğu açıktır. İleriki yıllarda iç denetim uygulamalarında kalitenin artacağını ve istenen etkinlikte uygulamalar yapılacağını öngörüyoruz. Özellikle ekonomik krizlerin yaşandığı dönemler, iç denetimin kamu mali yönetim sistemindeki rolünü artırıyor. Çünkü kriz dönemlerinde, piyasalardaki daralmadan dolayı kamunun gelirlerini artırması mümkün görülmemektedir. Kriz yıllarında kamu harcamalarında elde edilecek tasarruflar ve bu tasarrufların başka yerlerde kullanılması daha önemli hale geliyor ve bu da iç denetimin önemini artırıyor. Bir kamu idaresinde, yeterli seviyede ve etkin bir iç denetim faaliyetinde bulunulmasının, o idarede kamu kaynaklarının tutumlu kullanıldığına dair kurum dışına yeterli güvence verilmesi anlamına geldiği de unutulmamalıdır.”

İÇ DENETİM KOORDİNASYON KURULU YENİDEN YAPILANDIRILMALI

KİDDER Başkanı, 5018 sayılı Kanunun iç kontrol ve iç denetime ilişkin maddelerinde AB kriterlerine uymayan yönlerin değiştirilmesi gerektiğine de dikkat çekti.Bu çerçevede İç Denetim Merkezi Uyumlaştırma Biriminin yeniden yapılandırılmasına ihtiyaç olduğunu ifade eden Güler, Maliye Bakanlığının bu yöndeki kanun değişikliği çalışmalarını bir an önce başlatmasını beklediklerini ifade etti.Kamuda iç denetimin kurulması ve mevzuat altyapısının oluşturulması sürecini yöneten İç Denetim Koordinasyon Kurulunun yeniden yapılandırılmasının da çok önemli olduğunu kaydeden Güler, Reformların hep güçlü omuzlar üzerinde yükseldiğini biliyoruz. Reform çalışmalarının kararlı bir şekilde sürdürülmesi ve uygulamadaki sorun ve eksikliklerin daha karmaşık hale gelmeksizin çözüme kavuşturulması önem arzetmektedir” açıklamasında bulundu.

Yeni Şafak gazetesi'nden alınmıştır

3 Mart 2009 Salı

ersoy:Kamu da uyum şart

Vali Mehmet ERSOY, İl Milli Eğitim Müdürü ve Şube Müdürleri, İlçe Milli Eğitim Müdürleri, Dershane Müdürleri, Sürücü Kursu Müdürleri ve Okul Müdürlerinin katılımıyla, Halk Eğitim Merkezi Konferans Salonunda gerçekleştirilen, 2008-2009 Eğitim Öğretim Yılı 2. Yarıyıl Değerlendirme Toplantısına katıldı. Vali Ersoy toplantıda yaptığı konuşmada;


“Eğitim camiasında yöneticilik yapan siz değerli çalışma arkadaşlarımla, bu geniş katılımlı toplantıda bir arada olmaktan son derece mutluyum. Meslek hayatım boyunca, eğitim konusu, benim yönetim ve görev anlayışım içersinde her zaman en öncelikli yerini korumuştur.

Bugün burada sizlerle paylaşacaklarım, bundan sonra birlikte gerçekleştireceğimiz çalışmalarımızda, birbirimizi daha iyi anlamamıza katkı sağlayacaktır. İl’in kalkınmasında, o yerdeki kamu kurumlarının, yerel yöneticilerin ve sivil toplum kuruluşlarının birlikte ve uyum içinde çalışmalarının hayati öneme sahip olduğuna inanırım. Bir İl’in gelişmesinin, her türlü lüzumsuz çekişmelerden uzak, bir aile gibi, samimi, saygıya ve sevgiye dayalı, şeffaf bir yönetim anlayışıyla mümkün olabileceği düşüncesindeyim. Devletten hizmet alanlarla kucaklaşma, ancak, üst-ast ayrımı yapmadan tüm yöneticilerin ve kamu görevlilerinin dürüstçe görev yapmalarıyla, vatandaşlarımızın güvenlerini ve takdirlerini kazanmalarıyla mümkün olabilir.

Eğitimci olarak sizlerin, bu genel prensiplere bağlı, herkesin birinci sınıf vatandaşımız olduğu bilinciyle, tüm muhataplarınıza eşit muamelede bulunarak görev yaptığınızdan şüphem yok. Çünkü sizler, çocuklarımızın eğitim ve öğretimlerini sağlayarak, onları geleceğin Türkiye’sine hazırlıyorsunuz. Sizler, ulusal çıkarlarımızı her şeyin üzerinde görecek, Ülkemizin geleceğini emanet ettiğimiz Atatürk’ün evlatlarını yetiştiriyorsunuz. Atatürk ilkelerine bağlı, milli değerlerimizden ödün vermeyen ülke yöneticilerini hazırlıyorsunuz. Bu önemli görevde, çocuklarımızın ülke sevgisiyle yetişmeleri konusunda sizlerden daha çok gayret bekliyorum. Okullarımızın, sevgiyle hareket eden yönetici ve öğretmenlerimiz sayesinde çiçek bahçesine dönmesi için Devletimizin bize verdiği büyük sorumluluğu eksiksiz yerine getireceğiz. İlimizin, önceki yıllarda eğitim alanında elde ettiği başarıları, hep birlikte daha yüksek noktalara taşıyacağız.

Yaptıklarımızın, evlatlarımızın yaşayacağı bu cennet vatanın geleceğini doğrudan etkileyeceğini hiç unutmadan, uyum içinde görevlerimizi en güzel şekilde sürdüreceğiz.” dedi.
bölge gazetesi

2 Mart 2009 Pazartesi

Kamu harcamalarını artırmak bütçe dengesini kollamak ile çelişir mi

Keynes, ekonomide toplam talebin düşmesi nedeniyle daralma söz konusu olduğunda kamu harcamalarını artırarak (ve/veya net vergileri düşürerek) bu durumdan çıkılabileceğini söylemişti.


Bugünlerde, başta ABD olmak üzere pek çok gelişmiş ve gelişmekte olan ülke geçen seneden bu yana bu sorunla karşı karşıya kaldığını ve önlem alınmazsa çok ciddi toplumsal ve iktisadi sonuçlar doğuracağını kabul etmiş durumda. Bu nedenle de Keynes'in bu görüşüne uygun önlemler alıyorlar. Türkiye bu açıdan, -şimdilik- bir istisna oluşturuyor. Ülke içinde oldukça yaygın olan görüş, dünyanın kalanındakine benziyor. Türkiye'yi, diğer ülkelerden ayıran temel nokta ise hükümetin bu görüşe katılmaması. Hükümet, daralma tehlikesinin söylendiği kadar vahim olmadığı kanısında ya da o izlenimi vermeye çalışıyor.
Türkiye'nin kriz konusunda deneyimli olması nedeniyle bu işin altından daha kolayca kalkabileceği biçiminde de bir görüş var. Bu anlayışa göre hem şirketler kesimi bu gibi durumlarda ne yapacağını öğrenmişmiş hem de bankacılık kesimi... "Grip aşısı oldum, o halde grip salgınından fazla etkilenmem" demek gibi bir şey. Ancak gerçekçi olmayan bir tarafı var. Çünkü, deneyimimiz yoluyla bağışıklık kazandığımızı sandığımız sorun ile şu anda karşılaşmış olduğumuz olay aynı değil. Geçmişte yaşadığımız krizlerde dış ticaretten gelen bir daralma söz konusu değildi. Bu nedenle de iç talepteki düşmeyi, ayakta kalabilen şirketlerin dış pazara yönelmesi yoluyla aşmayı becermiştik. Oysa 2009'da dünya ticaret hacminin ciddi bir biçimde daralması bekleniyor. Türkiye'nin de hızla daralan bir dünya pazarında, ticaret payını önemli ölçüde artırabilmesi olanaksız. Demek ki iç talebi canlandırmamız gerekiyor.
Hanehalklarındaki tedirginlik özel tüketimin, şirketlerin kaygıları da özel yatırımın canlanması önünde engel. Bu durumda, geriye diğer ülkelerin benimsediğine benzer maliye politikası önlemleri kalıyor. Ancak bir sorunumuz daha var: Bütçe açığımız var. Kamu kesiminin borcu da mali sistemimizin büyüklüğü göz önüne alındığında hâlâ yüksek. Kamu açığımızı daha da büyütmeye kalkarsak, bunun hem faizler hem de bekleyişler üzerinde olumsuz etkisi olması söz konusu. Yani kamu harcaması yapacağız diye, özel harcamaların daha da kısılmasına yol açabilir ve ekonominin daha da daralmasına neden olabiliriz.
Ancak bu olasılığın var ve güçlü olması, çözüm olmadığı anlamına gelmez. Bir kere, Keynes'gil yaklaşımda kamu harcamalarını artırarak özel harcamalardaki düşüşü ikame etmenin söz konusu olmadığını gözden uzak tutmamak gerekiyor. Amaç, uygun kamu harcamaları (bazen de vergi indirimleri) seçerek, özel kesim harcamalarını en çok ve en kalıcı biçimde uyarmayı başarmak. İşte bu nedenle ne kadar harcama yapıldığı değil, ne tür harcama yapıldığı önemli. (Örneğin kamu harcamalarını ithal mallarına yöneltirsek bu, ekonomi içinde bir harcama zinciri yaratmaz). İkinci nokta ise bu yolla yaratılacak kamu açığının büyüklüğü ile ilgili. Kamu harcamaları yoluyla ekonomiyi canlandırma yoluna gitmek, bütçe açıklarının olumsuz etkilerine boş vermek anlamına gelmez. Eğer öyle olsaydı, şimdiye kadar krize karşı program açıklamış olan 19 ülke aldıkları önlemlerin toplam boyutunu 2 trilyon dolar ile sınırlamaz, 20 trilyon dolardan açılış yaparlardı.

Bu olayda doğru bakış açısı, makul bir gelecek dönem içinde kamu açıklarının giderilip, kamu borcunun GSYH içindeki payının istikrara kavuşturulup kavuşturulmayacağıdır. Onun için maliye politikası tartışmaları statik (bir yıllık) bir çerçeve içinde yapılmaz, kamu kesiminin birkaç yılı kapsayan zamanlar arası bütçesi çerçevesinde yürütülür. Olaya bu biçimde doğru bakıldığında da kamu harcamalarını artırmak yoluyla krizle mücadele etmeyi savunan birisinin bütçe dengesi kaygısını da taşımasında çelişki yoktur. Ama böyle bir kişinin hangi tür kamu harcamalarının artırılması gerektiği konusunda çok duyarlı olması gerekir.
Hasan Ersel
Referans gazetesi'nden alınmıştır

Kamuda denetim yeniden düzenlenecek

Hükümet, artık teftiş kurullarına dokunmayacak. 2003 yılında hazırlanan düzenlemeyle Maliye Teftiş Kurulu başta olmak üzere teftiş kurullarını kaldırmayı planlayan hükümet, AB’nin uyarısı üzerine bu düşüncesinden tümden vazgeçti.


Türkiye, AB ile ekonomi başlığı altında bir dizi müzakere yürütüyor. Bu müzekerelerde AB, Türkiye’yi iç denetim ile teftiş kurullarının fonksiyonlarının farklı olduğu konusunda uyardı. Bunun üzerine Türkiye, hazırladığı ve son şeklini vermek üzere olduğu politika belgesinde teftiş ile iç denetimi ayırma taahhüdünde bulundu. Sözkonusu belgede, iç ve dış denetim ayrımı netleştirilirken; bu denetimlerin kimler tarafından nasıl yürütüleceği de yer alacak. Bunun için teftiş kurullarının katılımıyla bir dizi toplantı yapılacak.

Üst düzey bir bürokrat, teftiş kurullarının kaldırılmak istendiğini anımsatırken, “AB kaldırın demiyor; teftiş fonksiyonu ayrı, iç denetim ayrıdır, diyor. Oysa 5018 sayılı Kamu Mali Yönetim Kontrol Kanu’na dayalı yönetmeliklerde iç denetim ile biraz teftişin alanına giriliyor. Halbuki ikisi ayrı şeyler. Bu nedenle AB’ye uyum çerçevesinde iç denetim ile teftişin birbirinden net şekilde ayrılması gerekiyor. Bu ayrım Maliye, Başbakanlık, İçişleri gibi teftiş heyetlerinin öncülüğünde olmalı. Tabii ki Kamu Mali Yönetim Kontrol Kanunu’nda da bir iki değişiklik yapılması gerekiyor” dedi.

İstisnalar kalksın

Kamu alımları başlığı altında müzakerelerde ise üç kritere bakıldığı bilgisini veren bürokrat, bunlardan birincisinin daimi muhatap kriteri olduğunu söyledi. Kamu alımları konusunda muhatabın Maliye Bakanlığı olduğuna ilişkin AB Komisyonu’na yazının gönderildiğini bildirirken, bundan sonra Maliye Bakanlığı teşkilat kanunda değişiklik yapılması gerektiğini ifade etti. İkinci kriterin kamu harcamalarıyla ilgili bir strateji belgesi hazırlanması olduğunu vurgulayan bürokrat, en önemli kriterin ise kamu alımlarına ilişkin tüm istisnaların kaldırılması talebi olduğunu vurguladı.

Yapılan yasal değişikliklerle birçok kamu kurumunun Kamu İhale Kanunu dışına çıkarıldığını ve bunun da AB Komisyonu’nun gözünden kaçmadığını anlatan bürokrat, “Evet biz tam üye değiliz ve bu kriterlere uymamız gerekmiyor. Ama en azından hangi adımı ne zaman atacağımıza dair bir takvim açıklamamız gerekiyor” dedi.

AB ile vergilendirme faslını açmak için uğraştıklarını da anlatan bürokrat, AB’nin fasılların açılmasında ve kapanmasında teknik kriterlerin yanı sıra Kıbrıs gibi siyasi kriterleri öne sürmesinden şikayet etti.
Aysel ALP hürriyet gazetesi

TEPAV’ın ihale kanunu değişiklikleri

İhalelerde kapsam dışı pasta 14 milyar dolara ulaşıyor
TEPAV’ın ihale kanunu değişikliklerinin anlamını değerlendiren çalışmasında, “İhale kanunu günümüzde siyasi iktidarlara yakın bir sermaye birikimi modeli yaratmanın aracı haline gelmiş gibi gözükmektedir” denildi. Kanun kapsamı dışına çıkarılan ihalelerin yıllık tutarının da 14 milyar doları bulduğu belirtildi


Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) bünyesinde faaliyet gösteren Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı’nın (TEPAV) tespitlerine göre, şimdiye kadar yapılan onlarca değişiklik, ekleme ve istisnayla İhale Kanunu, siyasi iktidarlara yakın bir sermaye birikimi modeli yaratmanın aracı haline geldi. Kanunun kapsamı dışına çıkarılan ve genellikle ‘iktidara yakın’ gruplara giden ihalelerin toplamı ise 14 milyar dolara ulaştı.
TEPAV Mali İzleme Grubu’nca hazırlanan, “KİK’te Yapılan Değişiklikler Ne Anlama Geliyor?” başlıklı değerlendirme notunda çarpıcı tespitler yer aldı.

54 değişiklik, 140 ekleme
Değerlendirmede, kanunun değiştirilmesi aşamasındaki genel gerekçelerde, genellikle ‘AB uyum süreci’ olduğunun belirtilmesine karşın birçok değişikliğin ‘uyum sürecine’ uymadığını, aksine onlarca değişiklikle daha fazla kamu işinin kanunun kapsamı dışına çıkarıldığı ifade edildi.
TEPAV’ın tespitlerine göre, Kamu İhale Kanunu’nda (KİK), doğrudan 17, dolaylı olarak da (diğer kanunlar yoluyla) 37 olmak üzere toplam 54 kanun değişikliği yapıldı. Yasal düzenleme yoluyla da en az 140 civarında ekleme, değişiklik, istisna getirilerek, orjinal kanunun hükümlerine müdahale edildi.
Değerlendirmede, “Gerçekten de kanunun bazı maddeleri söz konusu sürecin taahhütlerine uygun olarak önemli değişiklikler getirmiştir. Ancak öte yandan, AB mevzuatıyla uyumlu bazı maddeler yürürlükten kaldırıldığı gibi, ilerleme raporlarında belirtilmesine rağmen hiçbir değişiklik yapılmayan alanlar da bulunmaktadır” denildi.

Siyasi rant riski doğdu
Türk mevzuatındaki ‘idare’ tanımının kapsamı gereği eleştirildiğine işaret edilen değerlendirmede, bu eleştirilerin tersine birçok idarenin kapsam dışına alındığı kaydedildi.
Değerlendirmede, imtiyazlar ve utilities (kamu hizmeti, utilities kavramı içinde enerji, su, ulaştırma ve telekomünikasyon sektörleri yer alıyor) alanlarına ilişkin herhangi bir çalışma yapılmadığı, ilan sürelerinin kısa olduğu, AB’ye uyum veya uygulamada bazı esneklikler getirme gibi gerekçelere dayansa da değişikliklerin çok önemli bir bölümünün siyasi rant riski taşıyan unsurlar içerdiğine dikkat çekildi.
Raporda şöyle denildi:
“Bu risk (siyasi rant riski) yapılan değişiklikler ile daraltılan kapsam maddesi ve genişletilen istisna maddelerinde kendisini gösterse de, bunun dışında kalan maddelerle birlikte ihale kanunu günümüzde siyasi iktidarlara yakın bir sermaye birikimi modeli yaratmanın aracı haline gelmiş gibi gözükmektedir.
Kamusal denetimin zayıflatılarak ihale süreçlerinin açıklık ve rekabet anlayışından uzaklaştırılmasının kamu kaynaklarının rasyonel bir biçimde kamu yararına kullanımında ciddi sıkıntılar yaratacağı çok açıktır.
Siyasi rantın bürokratik rantla desteklenmesi ve değişikliklerin içeriği de gözönüne alındığında, ihale sisteminin yolsuzluk ve usulsüzlüklere giderek daha fazla muhatap olma riskinin arttığını ileri sürmek fazla iddialı bir değerlendirme olmayacaktır.”



Yüzde 22’si kapsam dışında
- Türkiye’de potansiyel kamu alımları piyasasının milli hasılaya oranı yüzde 8.6 civarında.
- Genel yönetim harcamaları içinde ihaleye konu olabilecek harcamaların payı, KİT’ler hariç, yıllar itibarı ile yüzde 22-23 civarında. Bu da 2008 yılı için yaklaşık 48 milyar dolarlık bir büyüklüğe tekabül ediyor. KİT’ler dahil edildiğinde rakam 66 milyar dolar civarında tahmin ediliyor.
- İstisna ve doğrudan temin gibi ilgili kanunun öngördüğü genel kurallar dışında yapılan alımların toplam kamu alımları içindeki oranı yüzde 20 civarında (yaklaşık olarak 14 milyar dolar.)
- Toplam kamu alımlarının yaklaşık olarak yüzde 70’ine yakın bölümü, merkezi yönetim ve yerel yönetimler tarafından gerçekleştiriliyor.



Siyasi, bürokratik ve popülist rant iç içe TEPAV’ın tespitleri şöyle:
- AB’ye uyum gerekçesiyle yapılan değişikliklerin bir bölümü AB mevzuatına uymadı. İstisnaların çok fazla olduğu her ilerleme raporunda belirtildi ama daha fazla istisna getirildi.
- Belli istekliler arasında ihale usulünün kapsamı AB mevzuatına orantısız biçimde genişletildi.
- Doğrudan temin kapsamı genişletilerek ‘direct procurement’ adı verilen yöntemden uzaklaşıldı.
Kanunun son halinin taşıdığı riskler de şöyle sıralandı:
- Kamu alımları, önemli bir yönetişim riski barındırıyor. Bu risk kısaca siyasi rant, popülist rant ve bürokratik rant olarak ifade edilebilir. Siyasi rant, siyasi iktidarı elinde tutan grupların iktidar gücünü kullanarak kendileri de dahil olmak üzere kendilerini destekleyen çıkar gruplarına yaptıkları kaynak aktarmasıdır.
- Popülist rant, daha geniş kitlelere (seçmenlere) oy karşılığı iktidara gelinmesi ve/veya iktidarda kalınması koşulu ile kaynak aktarılmasıdır.
- Bürokratik rant, bürokrasinin elinde tuttuğu yetkileri kendi yararına kullanmak suretiyle maddi ve manevi çıkar sağlaması durumunu ifade eder.
- Bu üç rant grubu çoğu kez birbirleri ile işbirliğine yatkın durumları tercih ederler. Bürokrasi siyasi iktidara ne kadar yakın durursa, hem siyasi hem de bürokratik rantın optimize edilmesi ve bu arada seçmen kitlelerine de ‘bir şeyler’ verilmesi o kadar mümkün olabilir.
- İhale mevzuatı bu rant gruplarından özellikle siyasi ve bürokratik rantın en fazla söz konusu olduğu alan olarak dikkati çekmektedir. Zira siyasetçi için ihale dağıtımı “yandaş” bir sermaye birikimi ve bu yol ile iktidarının temellerinin güçlendirilmesi açısından önemli bir araçtır.
- Siyasi rant riski açısından önemli olan yeterlik kriterlerinin oluşturulması bazen öyle şekiller alabilmektedir ki; ihaleye sadece sınırlı sayıda siyasi iktidarca tercih edilen firmalar girebilmektedir.
Ya da, yerel yönetimler sadece kendi BİT’i kazanacak şekilde düzenlemekte, ihaleyi kazanan BİT ise tabi oldukları 3/g maddesinin limit değerlerinin altında kalacak şekilde ihale miktarını bölerek istediği şirkete dağıtabilmektedir.
milliyet gazetesi 25.2.2009

Ek ders ücreti hesaplama

Tüketici Kredi Hesaplama

 

Not defteri

ingilizceden çeviri

Aylık görüntüleme

Mali Hizmet Copyright © 2009 WoodMag is Designed by Ipietoon forFree Blogger Template